HAZİRAN GÜNDEMİ

Cemal DİNDAR

                                                                             9 Haziran 2008

Ve formül basittir: neoliberalizm içirilmiş dindarlık eşittir kindarlıktır.

Her devlet dairesinde, bu işlerden canı yanmış bir arkadaşımın deyişiyle tuvalet görevlisini bile yandaşlardan seçme gayretini başka nasıl açıklarız?

Kindir.

Zülfiyarlarına dokunmuş olanları ekmeğinden etme gayretlerini siz duymadınız mı? En etkin baskı makinesinin maliye müfettişliği olduğunu bize AKP öğretmedi mi?

Nemrutluktur... 

                                                                              16 Haziran 2008

  ...İki gurup arasındaki temel tartışma, aynı ideolojiyle sahnelenen oyunda kimin ‘esas oğlan’ olduğu üzerinedir. Bir doktor olarak Sağlık Bakanlığı sahnesini biliyorum. Daha önce milliyetçi bir oyuncu gurubu oradaydı. Şimdi İslamcılar. Ve aynı hikaye özü itibariyle devam ediyor. Dahası türban tartışmasının en yakın tarihine bakın. Temel olarak başka bir ‘esas oğlan’ tartışması değil miydi? Biz de alkışlayacakmışız! AKP’nin oyununu bozmuşlar filan…

Bunları yazarken bir halkın birlikte yaşamasındaki en önemli duygu bağlarından ve özdeşleşme kanallarından biri olan yer bağına dayalı yurt ve yurttaş sevgisinden söz etmiyoruz.

Yine bunları yazarken toplumsal hayat için nice kardeşlik olanağı sunan dindarlığın ve inanmışlığın yücelticiliğinden de söz etmiyoruz. Her ikisinin de aklımızda ve kalbimizde yeri var.

Tam da bir toplum için birlikte yaşama yolunda önemli işlevler üstlenen bu iki dinamiğin ideolojik kötüye kullanımından söz ediyoruz. 12 Eylül hikayesi ve sola karşı yedeklendiği Türk-İslam sentezinin en iyi tariflerinden biri bu kötüye kullanmadır...

                                                                        22 Haziran2008

....Avrupalılar şifreyi çözmüşler. Evet! “Türklere baskı iyi geliyor.” Başka nasıl “milliyetçi” olduğunu söyleyen ve bunu ana karakteri olarak sergilemekten haz duyan biri böylesi bir yengiden sonra yaptığı konuşmada tepeden tırnağa kibir giysisini giyer, üstelik ölçüsüz bir şekilde bir ulus olarak üzerimize boca eder? Duygusal idealizasyon tepe yaptığında akıl sıfır noktasına çekiliyor, işte. Bunu bir çadır gibi düşünelim. Büyük Türk Fatihinin egosu o çadırın direği. Direk göğe yaklaştıkça çadır büzüşüyor ve hemen hepimiz o çadırın dışına birbir itiliyoruz. Çadır içinde kalmak için susup bir köşede sessizce beyefendinin lütfettiği narsistik kırıntıları paylaşma gayretiyle baş başa kalmalıyız. Yoksa dışarıdayız.

Aynı şeyi futbolculara da yaptığından adım gibi eminim. Futbolcular da kendi meşreplerine göre bu baskıyı içselleştirmiş ya da içselleştirememiş olmalılar. Halil Altıntop’un açıklamasıydı sanırım. Terim varsa ben artık yoğum mealinde. Halil’in bu cümleyi söyleyebilecek denli kişilikli çıkmasının nedeni Türk futbol piyasasına mecbur olmaması, her sene nice şaibeye boyanan bu gayya kuyusuna uzaklığı. Öteki uçta Volkan’ın son dakikalarda Koller’e yaptığı var. Hangimiz bu davranışı akılla izah edebiliriz? Fakat Fatih Terim’le izah edebiliriz. Terim’in yüzündeki gerilimin aynısını kırmızı kartla atıldıktan sonra bedeniyle sergilemekten geri durmayan Volkan’da görmedik mi?  Sizi bilmem ama bu ruh hali bana başka bir maçı ve oyuncuyu hatırlattı. Fatih Terim’in komutanlığında çıktığımız ve İsviçre ile savaştığımız meydan muharebesini. Bir de o maçta bu baskıyı taşıyamayıp kısa sürede penaltı yapıp iflas eden Alpay’ı...

                                                                                 29 Haziran 2008

...2 Temmuz’da insanların ömürlerinin ateşle ve dumanla boğulduğu yerde yine ateş yanıyor, yine duman tütüyor ve bazıları o kebapçıda kebap yiyebiliyorlar. Beni epeydir en çok ürküten şeylerden biri hazım sorunu yaşamayan midelerin bu ülkede giderek artması. Et kokulu bu iğrenç metaforun her gün tekrarlanması toplumsal barışı tehdit etmiyor da oranın müze olması tehdit edecek öyle mi? Kötülüğü toplumsal rıza ile gerekçelendirmek topluma yapılabilecek en büyük kötülük değil mi?.. 

(Yazıların tamamı için muhalefet'e...)

LUDWİG BİNSWANGER VE VAROLUŞ PSİKİYATRİSİ - DASEİNANALİZ

Alper HASANOĞLU

MADUNLARIN KÜSTAHLIĞI

Mustafa Ö. SOYLU

I. EZİLEN VE DIŞLANANLARLA NEYİ TARTIŞABİLİRSİNİZ?

...Yorum bilgisi kuramın gerekirliğine ait bir kategoridir. “Dönüşüm” ise diyalektik yöntemin göremediği devrimci özne müdahalesini gerektirir. Yorumun işaret ettiği yasalarca belirlenmiş akılsallık içinde tarihin doğal gidişatının algısı, üretici güçlerin gelişmesinin akılcı ve özgürleşmiş bir topluma doğru olduğu düşüncesidir.  Kapitalist üretim ilişkilerinden kurtulmuş kapitalist üretim güçlerinin özgür bir topluma ilerleyeceği yolundaki Marksist inanç kapitalist gelişmenin altında yatan örtük eğilimin özgürlüğe doğru olduğu yanılsamasını yaratır. Oysaki süreç her zaman daha fazla bütünleşmeye ve tahakküme yöneliktir. “Marksist tarih”, kapitalizmi, naif bir “özgürlüğün ilerleyişi” anlatısı içine yerleştirmiş, “Marksist diyalektik”te tarihi birleştirme ve bütünleştirme girişimi aracılığıyla teorik arka planı örmüştür. Marksizmden kopan liberal solun Marksizmden kopuş gerekçesi,  kapitalizmde gördüğü ilerici yönse kopuşa da gerek yoktur.... 

II. MANÜPLE EDİLMİŞ ÖZGÜRLÜK MÜ?

     ÖZGÜRLÜK-EŞİTLİK-ADALET Mİ?

...Liberal solun türban meselesiyle daha da belirginleşen tavrı “özgürlüklerin” salt istek ve arzularımızı tatmin biçimlerimizin önündeki engellerin kaldırılması ya da özgürlüğün devletin ideolojik aygıtlarınca şekillendirilen ve maniple edilen şey dışında “mutlak” bir kavram olarak algılanmasıdır. Bu görüş kendini Ahmet İnsel’de sosyalist olmasına karşın AKP önerisini “maalesef” imzalamadım şeklinde bir serzenişe ya da Hülya Kırmanoğlu’nda liberal demokrat ve İslamcılarda antiotoriter devlet karşıtı liberter biçimler keşfetmeye götürmektedir...

Türban sorunu mutlaklaştırılmış bir özgürlükler savunusu içinde değil, bu topraklardaki insanlara dayatılan ılımlı İslam projesinin kamusal alanda meşruluk ilanının simgesel ifadesi olarak görülmelidir. Siyasal islamın bu gericileştirme operasyonunu özgürlüklerin savunusu adına üstlenen liberal sola verilecek yanıt, solun özgürlükçü anlayışının eşitlik ve adalet kavramlarından sökülüp atılamayacağı gerçeğini hatırlatmak olacaktır.

III. "TEK YÖNLÜ YOL” dan HALA BİR ÇIKIŞ VAR MI?

...Eleştirel düşünce, artık varolanın acımasız eleştirisini yapamıyorsa; bu, gerçekle bağını yitiren öznenin yanında, onun gerçekle ilişkisinde, volan kayışı olan kuramın, uzun yıllardır Marks’ın bu sözcüğe verdiği anlamda bir ideolojiye, yani, gerçekliğe, onu aydınlatmak için değil de, örtmek ve imgeselde doğrulamak için bağlanan ve insanların bir şey söyleyip başka bir şey yapmalarına, olduklarından başka görünmelerine olanak sağlayan bir fikirler bütününe dönüşmesindendir. Tarihin bu aşamasında eleştirinin krizinden bahsedenler, devrimci Marksizmden yola çıkıp, Marksist olarak kalmakla, devrimci olarak kalmak arasında sıkışmıştır. Bugün, kapitalizmin ulaştığı boyut, üretim güçlerinin tarihin tüm dönemleri içindeki inanılmaz gelişimidir. Bir Marksist bugün, Marksist kalarak, yani “bir toplumun içerebileceği kadar çok üretim gücünün gelişmesinden önce asla ortadan kalkmayacağını” iddia ederek nasıl devrimci olunabileceğini açıklamak zorundadır. Marks’ın Kapitalde ortaya koyduğu bu ilerlemeci  görüşün izini Hegel diyalektiğine kadar sürmek mümkündür. Bu iz “gerçek olan her şey akılsaldır” da ifadesini bulur. Bu düşünceyle bağını koparamayan Marksizm, akılsalcı bir felsefeyle tamamlanmış bilimci bir nesnellik boyutuna indirgenmiş durumdadır. Bilimci nesnelliğin önderliğindeki kuram için artık söz konusu olan dünyayı değiştirmek değil olsa olsa yorumlamaktır. Yorumun işaret ettiği bu akılsallık içinde tarihin doğal gidişatının algısı, üretici güçlerin gelişmesinin  akılcı ve özgürleşmiş bir topluma doğru olduğu düşüncesidir. Bu noktada insanlığın ve aklın önceden belirlenmemiş ve karşı konulamaz hiç bir yenilgisi yoktur...

(Yazıların tamamı için muhalefet'e...)

BİLİNÇIŞI (3)

Erdoğan ÖZMEN

          Şey-sunumu ve sözcük-sunumu, Freud’un metapsikolojik çalışmalarında iki sunum tipini ayırt etmek için kullandığı terimlerdir. Bunlar şeylerden türeyen ve esas olarak görsel olan ve sözcüklerden türeyen ve esas olarak işitsel olan sunumlardır. Freud için bilinç-öncesi - bilinç sistemi, şey-sunumlarının onlara karşılık gelen sözcük-sunumlarıyla kayıtlı olması olgusuyla karakterizedir. Bu durum, yalnızca şey-sunumlarının bulunduğu bilinçdışı sistemde söz konusu değildir: “Bilinçli sunum şey sunumuyla birlikte ona ait olan sözcük sunumunu kapsar, bilinçdışı sunum yalnızca şeyin sunumudur”...

(Tamamı için malumat'a...)

 ...Hayat, “Yaşama dürtüsünü ve gerektiğinde yaşamını devam ettirmek, kendini tehlikelere karşı korumak için saldırganlık dürtüsünü, insanın beynine yükleyerek kendini yaşatır.”  Doğada var olan tüm güzellikleri; aşkı, sevgiyi baharı, sanatı ve bilimi sunarak, ailevi bağları, dostluğu, arkadaşlığı, toplumsal ilişkileri güçlendirerek, dini inancı büyüterek, insanın hayatla olan bağlarını güçlendirir. Yüreğini, umutla doldurup geleceğe taşır. Böylece yeni canlar doğurtarak ölüm karşısındaki savaşta ayakta durur. Bilmeyi, sevmeyi; mücadele etmeyi öğütler.İnsanı, beynine yerleştirdiği yaşama güdüsüyle; nesillerini devam ettirmeleri için güçlü dürtülerle donatmıştır.

   Ölümün ise en büyük amacı: Bu dürtüleri yok etmek ve hayatı aldığı canlarla yenilgiye uğratmaktır. İnsanın, doğumdan başlayarak yaşama sevincini elinden almaya çalışır.  Ölüm, doğumu, zorlaştırıp hastalıklar yayarak, doğal afetler yaratarak, saldırganlık dürtüsünü körükleyip yıkıcı davranışları ortaya çıkararak, bireyler ve toplumlar arasındaki ilişkileri bozarak, cinayetlere, kazalara, savaşlara nedenler hazırlayıp,  hayata bağlı iplere darbeler indirir,  doğal olmayan ölümlere, yol açar...